Roket, Ay'a aktarma yakışını (TLI) yapan üst kademeyi belirler: itki, Isp ve park yörüngesinde kalan yakıt gerçek roketin başarımından gelir. Araç ve iniş güdümü yakıtı ve inişin biçimini değiştirir; etkisi Sonuç adımındaki Δv bütçesinin "Nominal" sütununda görünür.
Roket (değişince görev yeniden tasarlanır)
Araç (değişince görev yeniden kurulur)
İki kademe Ay yörünge kademesi (MCC, LOI, DOI) ve iniş kademesi. Yörünge kademesi 15 km irtifada, motorlu inişten önce atılır: ölü kütle inişe taşınmaz, kalan yakıt artar.
Tek kademe Rota düzeltmeleri, Ay yörüngesine giriş ve motorlu iniş aynı kademeyle yapılır. Toplam kütle ve itki aynıdır.
İniş güdümü (uçuş sırasında da değişir)
Optimal (dengeli) Yakıt-optimal güdüm (kayıpsız dışbükeyleştirme + koni programı), her 10 s'de yeniden çözülür. Son 100 s'de itki dikeyden ≤ 45°, hız yükseklikle sınırlı.
Optimal (serbest) Aynı çözücü, güvenlik koridoru gevşek: en az yakıt, daha agresif iniş profili.
ZEM/ZEV (Apollo) Sıfır-çaba-ıskası/hızı güdümü: fren, yaklaşma ve son iniş aşamaları.
Konik çözücü yüklenemedi: optimal güdüm kullanılamıyor, iniş ZEM/ZEV ile uçulur.
Devam: Uçuş
Çizelge
Kontrol
Grafik
Yörünge
Efemeris
Alt çubuktaki Başlat görevi uçurur; zaman hızı ve olaya atlama uçuşu kısaltır. Çizelgedeki bir olaya tıklayınca oraya atlanır.
▶ Kalkışı izle Seçili roket rampada tam boyuyla; kademeler gerçek uçuş zamanlarına göre ayrılır. Kinematik canlandırma: görev fiziği yörüngeye girişte başlar.
Görev çizelgesi
İletişim ve gölge (öngörü)
Görev iptali: Dünya'ya dönüş
Apollo 13 sorusu: şu an bir arıza olsa eve dönmek için ne kadar Δv gerekir? Aracın o anki durumundan tek yakışlık en küçük Δv, tam kuvvet modeliyle (Dünya, Ay çekim alanı, Güneş) aranır; hedef Dünya'ya dönüşte 40 km boşluk perijesi (Apollo giriş koridoru). Ay yörüngesinde dönüş yakışı yörüngenin belli bir noktasında yapılmalıdır: bir yörünge periyodu boyunca en iyi an da aranır. Canlı uçuş etkilenmez.
Dönüş Δv'sini hesapla
Olay günlüğü
İrtifa logaritmik ölçekte. Dünya'da WGS-84 elipsoidine (gerçek kutupla), Ay'ın etki küresinde Ay'ın ortalama yarıçapına (1737,4 km) göre; yalnız motorlu inişte (PDI → temas) iniş yeri yüzeyine göre ve hız yüzeye göre.
Anlık yörünge elemanları
Anlık (oskülatör) konik: o andaki konum ve hızdan, yalnız merkez cismin çekimiyle. Mavi elips, turuncu hiperbol, mor Ay merkezli.
Kuvvet dökümü (m/s²)
Doğrudan: cismin aracı tek başına çekmesi. Etkin: baskın cismin çerçevesinde harekete gerçekten etki eden kısım; baskın cisim için çekimin kendisi, diğerleri için gelgit (bozucu) etkisi (çekimi − baskın cisme çekimi). Güneş doğrudan ~6·10⁻³ çeker ama Dünya'yla birlikte düştüğü için etkisi ~10⁻⁷ kalır. Dünya J2 ve Ay J2/C22 şekil terimleridir. Çözücü N-cisimken Dünya, Ay ve Güneş aynı anda, etki küresi geçişi olmadan çeker.
Canlı efemeris
Güneş, sekiz gezegen, Plüton, Dünya ve Ay burada kütle çekimiyle birlikte entegre ediliyor; JPL DE440 yalnız başlangıç durumunu veriyor. Dünya ile Ay ortak kütle merkezleri etrafında bu kuvvetlerle dönüyor. Ay'ın dönüşü Dünya ve Güneş torklarından Euler denklemleriyle hesaplanıyor; Dünya'nın yönelimi IAU 2006/2000A modeliyle. "DE440 farkı" satırları hesaplanan değerin resmi efemeristen ne kadar saptığını gösterir.
Başka profille dene Güdümü değiştir Baştan uçur
Bağlantıyı kopyala
Denemelerim
Bu tarayıcıda biten son uçuşlar. Satıra dokununca görev aynı ayarlarla yeniden tasarlanır; elle yapılan yakışlar ve bozulmalar bağlantıya girmez.
Görev Düzen Yakıt Uzaklık Sonuç
CSV indir Temizle
Dağılım denemesi (Monte Carlo)
Tek uçuş şansa bağlı olabilir. Burada aynı görev tohumlu hatalarla defalarca uçurulur: TLI kesme hatası rota düzeltmelerini, seyrüsefer hataları (IMU, iniş radarı, arazi göreli seyrüsefer) inişi değiştirir. Sonuç, seçili güdüm ve aracın ne kadar güvenilir olduğunu gösterir. Canlı uçuş etkilenmez.
Uçuş sayısı20 50 100
TLI kesme 1σ m/s
SeyrüseferGerçekçi Kusursuz
Arıza Yok Arazi göreli seyrüsefer yok (Apollo gibi) Altimetre 3 km altında susar Hız ölçer 2 km altında susar
Dağılım denemesini başlat Üç güdümü karşılaştır Durdur
Yeşil başarılı, kırmızı başarısız iniş. Sağda kesikli çizgi iniş takımının güvenli temas sınırı (dikey 3,05 m/s, yatay 1,22 m/s'de dikey 2,13 m/s).
Güdüm Başarı Kalan yakıt ZEM/ZEV'e göre (aynı tohum) Iska Yatay hız
Her satır aynı tohumlarla (aynı TLI kesme hatası, aynı seyrüsefer hataları) uçuruldu; "ZEM/ZEV'e göre" sütunu aynı tohum çiftlerindeki yakıt farkının medyanı ve %90 aralığıdır. Değerler medyan; başarı %95 güven aralığıyla.
Dağılım denemelerim
Güdüm · araç Hata modeli Başarı Yakıt (medyan) Iska (medyan)
Temizle
Δv bütçesi (m/s)
Manevra Nominal Gerçekleşen Fark
Toplam nominal
Nominal: otopilotun bozulmasız uçuşu. Bozulma ya da elle yakış eklersen rota düzeltmeleri bunları telafi eder, fark burada görünür.
Apollo 11 (planlanan, Press Kit): LOI 891 + 48, DOI 22.6, MCC-2 6.4 m/s.
Profil karşılaştırması
Bu tarih için hesapla
Aynı iniş yeri için her profilin en az Δv'li tasarımı. "Ay Δv": Ay'a varıştan inişe kadar (iniş aracının taşıdığı). Satıra tıkla: o profil yüklenir.